🎼 Dorian Sanat Akademi’ye Özel Kapsamlı Rehber
Kanun çalmaya yeni başlayanlar için teknik gelişimin en etkili yolu, doğru egzersizlerle planlı çalışmaktır. Bu yazı, başlangıç seviyesindeki öğrencilerin ellerini enstrümana alıştırmalarını, temel teknikleri oturtmalarını ve müzikal ifade becerilerini geliştirmelerini sağlayacak detaylı bir rehber sunar.
Neden Egzersiz? Neden Sistemli Çalışma?
Egzersizler, yalnızca el becerisini değil; aynı zamanda ritim, müzikalite ve teknik hâkimiyeti artırır. Plansız ve rastgele çalışmalar zaman kaybına neden olurken, sistemli uygulamalar daha kısa sürede daha büyük ilerleme sağlar.
Geçiş: Şimdi adım adım uygulanabilecek egzersizleri ve pratik önerileri inceleyelim.
🧠 Günlük Isınma Egzersizleri
Kanun çalmaya başlamadan önce parmakları ve bilekleri hazırlamak gerekir. Aksi takdirde kas yorgunluğu veya zorlanmalar oluşabilir.
Parmak Isıtma Hareketleri
Parmak açma-kapama: Her iki elin parmakları yavaşça açılıp kapatılır. 20 tekrar yapılır.
Yavaş mızrap vuruşları: Tellerin üzerinde hafif dokunuşlarla ses almadan vuruş yapılır.
Sol el pozisyonları: Mandalların üzerine parmak yerleştirilir, ancak basınç uygulanmadan kaldırıp yerleştirme egzersizi yapılır.
Bu egzersizler çalmaya başlamadan önce 3–5 dakika boyunca uygulanmalıdır.
🪕 Temel Mızrap Egzersizleri
Mızrap kontrolü, kanunun en temel yapı taşlarından biridir. Sağ ve sol elin uyumu, mızrapların yaylanması ve tel tutuşu bu noktada şekillenir.
Sağ El Egzersizi (Melodi Teli Üzerinde)
G – A – B – A – G
Her nota arasında eşit zaman bırakılarak çalışılır.
Ritimle uyumlu ve yumuşak geçişler hedeflenir.
Sol El Egzersizi (Mandal Kontrollü Nota Değişimi)
Rast dizisinde: G – F# – E – D
Mandal geçişleri yapılmadan, her nota tınısı hissedilerek çalınır.
Sol el sadece mandal değişimiyle değil, tel baskısı olmadan ses kontrolünü öğrenmeye başlar.
🧩 Koordinasyon Çalışmaları
İki el arasındaki koordinasyonu sağlamak, kanun öğreniminde kritik bir aşamadır. Başlangıç seviyesinde şu çalışmalar yapılmalıdır:
Dönüşümlü Vuruş Egzersizi
Sağ el A notasını çalarken, sol el mandal yerini değiştirir.
Ardından aynı notayı yeni mandal konumunda tekrarlar.
Bu şekilde sesin nasıl değiştiği algılanır ve koordinasyon gelişir.
Sağ-Sol El Aynı Nota Egzersizi
A notası hem sağ hem sol elde sırayla çalınır.
Parmaklar sırayla ritmik olarak kullanılmaya başlar.
Bu egzersiz, ileride yapılacak süsleme tekniklerine temel oluşturur.
🎵 Makam Temelli Egzersizler
Makam bilgisi, kanun öğreniminde yalnızca teorik değil; aynı zamanda pratik beceriyi de geliştirir.
| Makam | Egzersiz Notaları | Hedeflenen Teknik |
|---|---|---|
| Rast | D – E – F# – G – A | Temel nota dizilimi |
| Nihavent | D – E – F – G – A – Bb | Mandal farkındalığı |
| Hicaz | D – Eb – F# – G – A | Makam karakteri, süsleme |
| Hüseyni | D – E – F – G – A – Bb – C | Legato ve geçki çalışmaları |
Bu egzersizler, günlük çalışmalara eklendiğinde hem makam bilgisi gelişir hem de mandal sistemine alışkanlık kazanılır.
🧱 Teknik Gelişim İçin Süsleme Egzersizleri
Süslemeler, kanunun karakteristik tınısını ortaya çıkarır. Bu teknikleri öğrenmek için basit egzersizlerle başlanmalıdır.
Trill Egzersizi
Bir notaya (örneğin A) vuruş yaparken, mandal kullanarak yarım ses üstündeki nota ile titreşim oluşturulur.
A – Bb – A – Bb – A şeklinde tekrar edilir.
Ritimle uyum sağlanarak parmak hızı ve esneklik gelişir.
Glissando Egzersizi
A’dan C’ye kadar olan notalar aralıksız şekilde kaydırılarak çalınır.
Parmakların hızlıca tel üzerinden geçmesi gerekir.
Akıcılık ve ses sürekliliği üzerinde çalışılır.
Legato Egzersizi
G – A – B – A şeklinde çalınırken, vuruşlar birbirine bağlanarak kesintisiz tını sağlanır.
Sağ el mızrap vuruşu yaparken, sol el parmak kontrolüyle geçişi yumuşatır.
📅 Haftalık Egzersiz Planı Önerisi
| Gün | Egzersiz Konusu | Süre |
|---|---|---|
| Pazartesi | Isınma + Makam Dizileri | 30 dk |
| Salı | Sağ-Sol El Koordinasyonu + Trill | 30 dk |
| Çarşamba | Legato + Glissando + Makam Tekrarı | 40 dk |
| Perşembe | Süsleme Egzersizleri + Etüt | 30 dk |
| Cuma | Makam Geçkileri + Melodi Denemesi | 40 dk |
| Cumartesi | Serbest Çalışma (İzleme ve Taklit) | 20–30 dk |
| Pazar | Dinlenme ve müzik dinleme | – |
Bu plan, yeni başlayanların haftalık gelişim takibini yapmasına olanak tanır.
🎯 Pratik İpuçları
Her egzersizi önce yavaş tempoda çalışın.
Gözünüz değil kulağınızla kontrol edin. Sesin güzelliği hedeflenmeli.
Mandal değiştirirken nefes alışverişi gibi doğal geçişler yapmaya özen gösterin.
Aynı egzersizi bir hafta boyunca tekrarlamak faydalıdır.
Egzersizleri kaydedip dinlemek, gelişimi fark etmenin en etkili yoludur.
📌 Hedef Odaklı Egzersiz Uygulaması
Kanun egzersizlerinde amaç sadece notayı çalmak değildir. Asıl hedef:
Tel hâkimiyetini artırmak
Mandal refleksini güçlendirmek
Her makama karşı işitsel hassasiyet kazanmak
Müziği duyguyla icra etmeye hazırlanmak
Bu hedefler doğrultusunda yapılan her çalışma, öğrenciyi bir adım ileri taşır.
🎓 Eğitime İlk Adım: Deneme Dersi
Eğer siz de kanun enstrümanıyla tanışmak istiyorsanız, Dorian Sanat Akademi’de ücretsiz kanun deneme dersimize katılabilirsiniz. Online veya yüz yüze seçeneklerimizle, sizin için en uygun eğitim planını birlikte oluşturalım. Sanat yolculuğunuzda ilk adımı profesyonel bir destekle atın.